“Uzağı net görememek” olarak tanımlanan miyopi doğuştan olabileceği gibi, erişkinlik çağlarında da başlayabiliyor. 7-16 yaşları arasında başlayan miyopiye ise “okul miyopisi” adı veriliyor.

Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Banu Coşar, pek çok bilimsel çalışmada, miyop çocukların zeka katsayılarının (IQ) normal popülasyona göre 7-8 puan daha fazla bulunduğunu belirterek, “Yapılan çalışmalarda ailelerde de benzer sonuçlar elde edilmiş. Öyle ki miyop kardeşlerin, olmayanlara kıyasla zeka katsayılarının daha yüksek olduğu ortaya konmuş.

Ayrıca miyop çocukların okul başarısı da daha yüksek bulunmuş. Bu istatistikler 2 türlü açıklanabilir; ‘Ya miyopi ile zeka geni aynı kromozomda birlikte kalıtlanıyor ya da daha zeki olanlar okumayla daha çok zaman harcıyor ve gözde miyopi oluşuyor’” diyor.

Teşhis edilmezse göz tembelliğine neden olabilir!

Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Banu Coşar, eğer 2 gözde de sorun varsa, çocuğun uzağı net olarak göremediğini kendisi ifade edebildiğini belirterek, “Ebeveynler ve öğretmenler de gerek çocuğun gözünü kısmasından, gerekse tahtayı iyi okuyamamasından veya televizyonu yakından seyretmesinden göz bozukluğunu tahmin edebiliyor. Ancak sadece tek göz bozuksa, işte bu durum kolayca dikkatten kaçabiliyor ve erken tedavi edilmediği için de göz tembelliğine yol açabiliyor.” uyarısında bulunuyor.

Düzenli muayene çok önemli!

Bebeklere 1-1.5 aylıkken çocuk doktoru tarafından “kırmızı refleks testi” denen göz testi uygulanması gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Banu Coşar, bu testte bozukluk tespit edildiği takdirde çocuğun zaman kaybetmeden bir göz hekimi tarafından muayene ve tedavi edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Doç. Dr. Banu Coşar şunları söylüyor:

“Eğer test sonucu normal ise ve gözde dışardan belli olan şaşılık ve beyaz leke gibi durumlar yoksa, çocukların 3 yaşında göz muayenesi olması ideal. Bu muayeneden sonra da çocuğun ilkokul 1. sınıftan itibaren her yıl göz muayenesinden geçmesi gerekiyor.

Miyopi tanısı, göz muayenesinde görme seviyesinin tespiti ve göz numaralarının otomatik ölçümü (otorefraktometre) ile konuyor. Ayrıca muayene sırasında göz bebekleri damla ile genişletilerek gözün içine bakılıyor.’

11 yaşına dek gözlük, 11 yaştan sonra kontakt lens

Doç. Dr. Banu Coşar miyopi tedavisinde 11 yaşına dek gözlük kullanılması gerektiğini, bu yaştan itibaren istenirse kontakt lens kullanımına geçilebileceğini, 18 yaşından sonra da lazer tedavisi uygulanabileceğini belirtiyor.

Çocukluk döneminde miyop gözlüklerin sürekli takılması gerektiğine de dikkat çeken Doç. Dr. Banu Coşar, “Aksi halde numaralar daha hızlı ilerleyebiliyor. Bu nedenle aileler gözlüğün devamlı kullanımını sağlamaya çalışmalı. Önerilen sıklıktaki göz muayenelerini de kaçırmamalı. Kontakt lense geçilmişse, aileler lenslerin kurallara uygun kullanımı konusunda da çocuklarını takip etmeliler.” diyor.

Okul miyopisinde doğru bilinen yanlışlar

Yanlış: Miyopi için düşük numaralı gözlük takılırsa numaralar daha az ilerler.
Doğrusu: Gözde mevcut numaralar ne ise ona uygun numara kullanılmalı.

Yanlış: Miyopi için sürekli gözlük takılmasına gerek yok.
Doğrusu: Çocukluk döneminde, doktorun önerdiği gözlükler sürekli takılmalı.

Yanlış: Ergenlik döneminde kontakt lens kullanımı tavsiye edilmez.
Doğrusu: 11 yaşından sonra gençler kontakt lens kullanabilir.

Yanlış: Yaş ilerledikçe miyopi azalır.
Doğrusu: Miyopi ilerleyen yaşla birlikte azalmaz.

Gözün belirli bir uzaklığın ötesindeki nesneleri odaklayamamasına miyopluk denir.

Hipermetrop gözde gözküresinin ön-arka çapı normalden kısa olduğu ve mercek eğriliğini (kırma gücünü) belirli bir sınırın ötesinde artıramadığı için nesneler odaklanamaz. Miyop gözde ise bunun tam tersi bir durum ortaya çı­kar. Genellikle gözküresinin ön-arka çapı normalden uzundur ve mercek, be­lirli bir sınırın ötesinde eğriliğini azal­tamaz.

Miyopluk kalıtsal, ama çekinik bir göz bozukluğudur. Bu nedenle miyop ana babaların çocuklarında her zaman ortaya çıkmayabilir. Ama doğal olarak ana babanın her ikisi de miyopsa çocuk­larının da miyop olma olasılığı yüksek­tir.

Miyopluk belirtileri genellikle altı yaşına doğru kendini gösterir. Çocuk küçük yazıları rahat okur, ama okulda tahtaya yazılanları okuyamaz. Uzağı görmenin gerekli olduğu oyunlardan ka­çınır ve arkadaşlarından ayrı durmayı yeğler. Altı yaşına doğru başlayan mi­yopluk büyüme dönemi boyunca ilerle­meyi sürdürür ve vücut gelişimiyle bir­likte durur.

Gözküresinin Ön-arka çapı normalden daha uzundur. Bu miyopluk türü gözlükle düzeltilebilir ve genellik­le başka bir soruna yol açmaz. Bundan farklı olarak patolojik miyoplukta ise görme kusuru ilerler, ayrıca ağtabakada bazı bozukluklar ortaya çıkar.

Mi­yopluğun türü ve uygun düzeltici cam­lar tek muayenede saptanamayabilir. Dikkatli ve düzenli muayenelerle has­talığın gidişi izlenerek kesin tanı konur ve uygun tedavi sağlanır.

Kornea üzerine yapılan fotorefraktif keratektomi (photorefractive keratectomy, PRK) ve lazer eşlikli in situ keratomileusis (Laser Assisted In Situ Keratomileusis, LASIK) son yıllarda popülerlik kazanmış bazı tedavi yöntemleridir.

Lütfen bu konuda doktorunuza danışın.

Miyopi kendini genellikle okul çağlarında belli eder, miyopi yetişkinlik dönemine kadar bir miktar artış gösterebilir. Genellikle çoçukların net görmediklerine ilişkin bir yakınmaları yoktur, daha çok sınıfta tahtayı göremediklerinde fark edilirler. Miyopi ergenlikten sonra genellikle fazla değişmez, ancak dejeneratif miyopi denilen durumda miyopi erişkin yaşamda da artmaya devam edebilir.

Çocuk ve genç miyopların uzağı net görebilmeleri psikolojik yönden çok önemlidir. Uzağı iyi göremeyen miyoplar, diğer yaşıtlarına oranla sınırlı bir dünyada yaşarlar. Kültür ve sosyal hayat yönünden gelişemeyebilirler. Okulda tahtayı görememe başarılarını etkileyebilir.
Miyopiyi düzeltmek için konkav (kalın kenarlı, ortası ince; ıraksak) camlar kullanılır (Resim M-2). Dioptrik değerin önüne (-) işaret konularak gösterilir. Aşağıdaki tabloda miyopinin ağırlığına göre sınıflaması görülüyor.

Hafif miyopi <3.00 dioptri
Orta miyopi 3.00 – 6.00 dioptri
Ağır miyopi 6.00 – 9.00 dioptri
Çok ağır miyopi >9.00 dioptri

Ağır ve çok ağır miyopisi olan kişilerde retinada yapısal bozukluklar ve retina dekolmanı dediğimiz retinanın alttaki kendini besleyen tabakalardan ayrışması görülebilir. Bu grupta ayrıca göz tansiyonu görülme sıklığı da fazla olduğundan yılda bir ayrıntılı göz muayenesi olmaları gereklidir.
Hafif miyopisi olan kişiler 45 yaş civarında genellikle gözlüklerini çıkararak okurlar, böylece yakını iyi görürler. Buna karşılık orta , ağır ve çok ağır miyopların gözlüksüz yakın görmesi de iyi değildir. İyi görebilmek içn yazıyı kendilerine çok yaklaştırmaları gereklidir.

Hafif ve orta derece miyopi uzağa bakışta bulanıklık yapar, yüksek derecede miyopilerde ise ciddi görme bozuklukları meydana gelir ve gözlüğe bağımlıdırlar. Miyopili hastaların büyük bir kısmı görme kusurlarını düzeltmek için gözlük veya kontakt lens kullanırlar. Miyopi, tek taraflı (tek gözde) olduğunda, gözlükle düzeltme hem kozmetik hem de görme açısından bazı problemler oluşturur. Ayrıca gözlük ve kontakt lens kullanımında günlük hayatta pratik birtakım aksiliklere neden oldukları kullanan kişiler tarafından bilinmektedir. Miyopinin kalıcı düzeltilmesi düşünüldüğünde asıl hedef gözün temel kırıcı elemanı olan korneadır. Bu amaçla radial keratotomi ve excimer lazer keratektomisi en çok uygulanan yöntemlerdir.

Excimer Lazer (Photorefraktive Keratektomie – PRK)

Miyopinin tedavisinde kullanılan en yaygın yöntemdir. Excimer lazer ile korneada fotoablasyon (traşlama) ve vaporizasyon (buharlaştırma) meydana getirilir. Böylece her ışın vuruşu ile bir parça doku daha alınır ve sonuçta kornea çok hassas bir ayarla traşlanır. Lazer ile uygulama en fazla miyopinin düzeltilmesinde kullanılır. Miyopide lazer ile kornea merkezi düzleştirilerek normal görme sağlanır. Uygulama öncesi hasta, detaylı tam bir oftalmolojik (göz muayenesi) muayeneden geçirilmelidir. Hastalar uygulamanın riskleri ve faydaları hakkında da yeterli olarak bilgilendirilmelidir. Uygulamadan sonra hastaların çoğunun gözü sargıya alınır, ama her zaman gerekli değildir. Bazı merkezlerde gözün üzerine kontakt lens konarak ağrı kontrol altına alınır. Uygulamanın yapıldığı kornea bölgesinde iyileşmenin gerçekleşeceği 48 ile 72 saat içinde, hastayı rahat ettirebilmek amacıyla ağrılar için ağız yolu ilaçlar ve uyku ilaçları verilebilir. Ağrı hastaya bağlı olarak değişkendir. Miyopinin derecesine ve klinik iyileşmeye bağlı olarak hastanın gerekli ise diğer taraf göz ameliyatı ortalama olarak 6 ila 8 hafta arasında yapılması tavsiye edilirse de iki gözün bir arada yapılması da yaygınlaşmaktadır. Günümüze kadar olan uygulamalar değerlendirildiğinde 5.0 D ‘ye kadar Excimer lazer uygulaması miyopide güvenilir bir yöntemdir. Hipermetropi ve astigmatizmin

Hipermetrop gözde, göz küresinin ön-arka çapı normalden kısa olduğu ve mercek eğriliğini (kırma gücünü) belirli bir sınırın ötesinde arttıramadığı için nesneleri odaklayamaz.

Miyop gözde bunun tam tersi bir durum ortaya çıkar. Genellikle göz küresinin ön-arka çapı normalden uzundur ve mercek,belirli bir sınırın ötesinde eğriliğini azaltamaz.

Miyopluk kalıtsal ancak çekinik bir göz bozukluğudur. Bu nedenle, miyop anne babaların çocuklarında her zaman ortaya çıkmayabilir. Ancak ana babanın her ikisi de miyopsa, doğal olarak çocukların da miyop olma olasılığı yüksektir. Miyopluk belirtileri genellikle altı yaşına doğru kendini gösterir. Çocuk küçük yazıları rahat okur ama tahtaya yazılanları okuyamaz. Uzağı görmenin gerekli olduğu oyunlardan kaçınır ve arkadaşlarından ayrı durmayı yeğler. Altı yaşına doğru başlayan miyopluk,büyüme dönemi boyunca ilerlemeyi sürdürür ve vücut gelişimiyle birlikte durur.

Göz küresinin ön-arka çapı normalden daha uzundur. Bu miyopluk türü,gözlükle düzeltilebilir ve genellikle başka bir soruna yol açmaz. Bundan farklı olarak patolojik miyoplukta ise görme kusuru ilerler,ayrıca ağtabakada bazı bozukluklar ortaya çıkar. Miyopluğun türü ve uygun düzeltici camlar tek muayenede saptanamayabilir. Dikkatli ve düzenli muayenelerle hastalığın gidişi izlenerek kesin tanı konur ve uygun tedavi sağlanır.